Buiten, in een hoekje van de gevel van Centraal Station Amsterdam, staat een man te plassen. Niet wild, al wordt het wel zo genoemd. Gewoon rustig. Zou een mooie foto zijn. ‘Doe ik het of doe ik het niet’, het is altijd een dilemma. Ik sta ver af van straatfotografen die met flitser en al voor iemand springen en een foto maken. Knalhard licht, schrik op het gezicht.
In dit geval maak ik geen foto. Hoewel het misschien een goede opgeleverd had, wil ik iemand niet in compromitterende situaties vastleggen.
Ik ben een twijfelende straatfotograaf. Altijd bezig met de vraag of dit nou kan. Per foto en qua straatfotografie in het algemeen. Begrijp me niet verkeerd, ik hou van straatfotografie. Ik doe het eigenlijk sinds Marieke ziek werd in 2014. Toen ging ik af en toe een dagje naar Amsterdam, foto’s maken om mijn gedachten even te verzetten. En sindsdien ben ik het blijven doen.
Regelmatig een paar uurtjes naar Amsterdam. Daar gaat het me makkelijk af, op de een of andere manier. Waarschijnlijk door de hoeveelheid mensen op straat en alle gelegenheden die zich daardoor voordoen. New York staat op mijn wensenlijstje.
Er is van alles te fotograferen op straat. Maar ik hou er van als er een mens in mijn foto’s aanwezig is. Ik ga op zoek naar aparte situaties, mooie plekken of mooi licht, waar dan mensen in gaan staan of doorheen lopen.
De mensen in mijn foto’s brengen me aan het twijfelen. Ze vragen er niet om om op de foto te gaan. Ik vraag het niet aan ze, of ze wel willen, want dan is het moment verdwenen waar het om ging. Op een gegeven moment ben ik gaan proberen om de mensen anoniem te houden. Ze fotograferen als silhouet of zonder gezicht in beeld. Dat is een aardig compromis, al voel ik me ook wel eens stiekem, als ik dat doe.
Vorige week was ik met mijn zus in Amsterdam. Kopje koffie achter het station, de beloofde appeltaart bleek toch niet aanwezig. Maar beter ook waarschijnlijk.
We waren op weg naar het Joods Historisch Museum. Ik vergeet dat wel eens, als ik virtueel op zoek ga naar mooie exposities. Maar mijn zus had deze gevonden, en het JHM heeft vaak prachtige foto-exposities.
Dit keer een expositie van het werk van Fred Stein. Een fotograaf uit Dresden die in 1933 naar Parijs vluchtte, omdat Hitler aan de macht kwam in Duitsland. En in 1941 van Parijs naar New York vluchtte. In beide steden fotografeerde hij veel op straat. Niet stiekem, schijnbaar zonder twijfel. Mensen met hun gezicht in beeld. Prachtige foto’s.
Ik raak erdoor geïnspireerd. Wat is het toch eigenlijk mooi, straatfotografie. Doordat Fred Stein (en anderen) dat deden, kun je nu zien hoe het toen was, het straatbeeld in Parijs in de jaren dertig en dat van New York in de veertiger jaren.
Het is natuurlijk de vraag of mijn foto’s over een jaar of 80 nog gezien worden, maar het is mooi om dat te dromen. En dat mensen dan stukjes Amsterdam kunnen zien zoals ik het zag. Met mensen erin die toen in de stad waren, in de jaren tien en twintig van de 21e eeuw. Ik blijf twijfelen, maar zo’n expositie zorgt er ook voor dat ik er mee door ga, als ik merk hoe ik nu kijk naar die beelden van toen.
Fred Stein, nog tot en met 7 november in het Joods Historisch Museum.
Een greep uit mijn Amsterdamse straatfoto’s (plus één in het Rijksmuseum).
Meer straatfoto’s op mijn Instagram.
